Społeczna odpowiedzialności uczelni

Społeczna odpowiedzialności uczelni (SOU) według definicji opracowanej przez GR ds. SOU to „strategiczne i systemowe podejście do zarządzania uczelnią, budowania współpracy i dialogu z interesariuszami, które przyczynia się do: zrównoważonego rozwoju, kształtowania wartości i postaw społeczeństwa obywatelskiego, wspierania wartości akademickich i tworzenia nowych idei, podtrzymania oraz rozwoju kompetencji naukowych i dydaktycznych mających wpływ na efektywność działalności i innowacyjności”. 

Źródło: https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/grupa-robocza-ds-spolecznej-odpowiedzialnosci-uczelni 

Dlaczego SOU jest ważna?

Współczesne uczelnie funkcjonują w dynamicznym otoczeniu społecznym, gospodarczym i kulturowym. Oczekiwania wobec szkół wyższych wykraczają daleko poza tradycyjne zadania dydaktyczne i naukowe. Społeczna odpowiedzialność uczelni obejmuje m.in.:

• troskę o jakość kształcenia i etyczny wymiar badań,
• wspieranie rozwoju lokalnej społeczności,
• działania na rzecz środowiska przyrodniczego,
• budowanie kultury dialogu i współpracy,
• wzmacnianie dostępności i równości szans,
• promowanie wartości obywatelskich i prospołecznych.

Wdrażanie SOU pozwala uczelniom lepiej odpowiadać na potrzeby otoczenia, budować trwałe relacje z partnerami oraz wzmacniać swoją wiarygodność i prestiż. Jest także wyrazem odpowiedzialności za przyszłość, zarówno studentów, jak i całej społeczności, w której uczelnia działa.

Zespół ds. społecznej odpowiedzialności

Społeczna odpowiedzialność uczelni staje się dziś jednym z kluczowych wymiarów funkcjonowania nowoczesnych instytucji akademickich. Uczelnie nie są już wyłącznie miejscem kształcenia i prowadzenia badań. Coraz częściej pełnią rolę aktywnych uczestników życia społecznego, współtworząc lokalne środowisko, wspierając rozwój regionu, promując wartości etyczne oraz budując kulturę odpowiedzialności. Właśnie w tym duchu, w ANS AS powołany został nowy Zespół ds. Społecznej Odpowiedzialności Uczelni. W składzie Zespołu, zgodnie z Zarządzeniem Rektora nr 14/2026 z dnia 4 lutego 2026 r. znajdują się:

• dr hab. Beata Detyna, prof. uczelni - przewodnicząca,
• dr inż. Małgorzata Florczak‑Strama - zastępczyni przewodniczącej,
• dr Krystyna Klimaszewska,
• dr Anna Pełczyńska,
• mgr Aleksandra Bieniek,
• mgr inż. Ewa Dziubak,
• mgr Justyna Piasecka,
• mgr Mirosława Nikodemska oraz przewodnicząca/y Samorządu Studenckiego.
  
  Powołanie Zespołu jest ważnym krokiem w kierunku systemowego rozwijania działań związanych z odpowiedzialnością społeczną w ANS AS.

Zadania zespołu ds. SOU w NAS AS – kierunek działań

DEKLARACJA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI UCZELNI

Zasady Deklaracji SOU odnoszą się do wszystkich obszarów funkcjonowania uczelni: działalności dydaktycznej, naukowej, organizacji wewnętrznej oraz dialogu z interesariuszami, a wdrażanie tych zasad wyraża zaangażowanie uczelni w promowanie zrównoważonego rozwoju i społecznej odpowiedzialności w programach edukacyjnych, badaniach oraz w kwestiach zarządczych i organizacyjnych.

Szczególna rola uczelni, jako miejsca tworzenia i przekazywania wiedzy o otaczającej nas rzeczywistości, zobowiązuje je do uwzględniania i stosowania zasad społecznej odpowiedzialności we wszystkich obszarach działalności oraz upowszechniania tych zasad wśród interesariuszy.

Mając na uwadze dobro szkolnictwa wyższego w Polsce, świadomi swojej roli w realizacji zasad zrównoważonego rozwoju, zapewnianiu wysokiej jakości badań i edukacji oraz dbaniu o wszechstronny rozwój społeczności akademickiej zobowiązujemy się:

1. Pielęgnować wartości akademickie zapisane m.in. w „Kodeksie Etyki Pracownika Naukowego”, w szczególności: sumienność, obiektywizm, niezależność, otwartość i przejrzystość.
2. Kształtować społeczne i obywatelskie postawy przyszłych elit sprzyjające budowaniu wspólnoty, kreatywności, otwartości oraz komunikacji, a także wrażliwości społecznej i kultury pracy.
3. Upowszechniać ideę równości, różnorodności, tolerancji oraz respektować i chronić prawa człowieka w odniesieniu do całej społeczności akademickiej i jej otoczenia.
4. Poszerzać programy nauczania o zagadnienia z zakresu etyki i społecznej odpowiedzialności biznesu, zrównoważonego rozwoju i innowacji społecznych.
5. Realizować projekty wdrażające zasady społecznej odpowiedzialności, w szczególności dotyczące zarządzania różnorodnością w miejscu pracy, wolontariatu pracowniczego, promocji zasad etyki, współpracy międzysektorowej, marketingu społecznie zaangażowanego.
6. Podejmować badania naukowe i prace wdrożeniowe, które w ramach partnerstwa z innymi ośrodkami akademickimi z całego świata, sektorem przedsiębiorstw, administracją publiczną i organizacjami pozarządowymi przyczyniać się mogą do rozwiązywania istotnych problemów społecznych.
7. Rozwijać współpracę międzyuczelnianą, krajową i międzynarodową, umożliwiającą adaptację i wzmacnianie najlepszych praktyk w zakresie społecznej odpowiedzialności uczelni.
8. Dbać o ład organizacyjny uczelni, opierając zarządzanie uczelnią na fundamentach społecznej odpowiedzialności, zarówno w dokumentach strategicznych, jak i wynikających z nich działaniach służących wszechstronnemu rozwojowi społeczności akademickiej i skutecznej realizacji misji uczelni.
9. Zapewniać przejrzystość prowadzonej przez uczelnię działalności poprzez m.in. mierzenie rezultatów, promowanie i upowszechnianie dorobku oraz wskazanie osoby lub zespołu koordynującego te działania.
10. Prowadzić działalność w taki sposób, by minimalizować negatywny wpływ aktywności realizowanych przez społeczność akademicką oraz jej interesariuszy na środowisko przyrodnicze we wszelkich jego wymiarach.
11. Prowadzić dialog z interesariuszami na temat priorytetów polityki społecznej odpowiedzialności uczelni oraz informować o jej rezultatach.
12. Kierować się zasadami etyki i odpowiedzialności w procesie nauczania i prowadzenia badań naukowych dla zapewniania interesariuszom optymalnych warunków do korzystania z wiedzy, kapitału intelektualnego i dorobku uczelni

POTENCJALNE KORZYŚCI Z BYCIA SYGNATARIUSZEM DEKLARACJI SOU:

• współpraca z administracją rządową w procesie tworzenia polityki publicznej na rzecz zrównoważonego rozwoju i praktyk społecznej odpowiedzialności, m.in. z MFiPR oraz GR ds. SOU,
• rozwój sieci partnerstwa i współpracy środowiska akademickiego w Polsce,
• kształtowanie idei SOU i wartości etycznych wśród studentów, kadry zarządzającej, pracowników dydaktyczno-naukowych oraz administracyjnych,
• budowanie pozycji lidera zmian w środowisku akademickim w kierunku rozwoju społecznej odpowiedzialności uczelni;
• upowszechnianie i praktyczne wykorzystywanie publikowanych przez MFiPR (GR ds. SOU) dobrych praktyk uczelni w zakresie społecznej odpowiedzialności uczelni, komunikacji itp.,
• uczestniczenie w organizowanych przez MFiPR wydarzeniach konferencyjnych oraz szkoleniowych, poświęconych tematyce zrównoważonego rozwoju i społecznej odpowiedzialności.

CIEKAWOSTKI

• W dniu 2.06.2022 r. w Warszawie rektor ANS AS prof. dr hab. Robert Wiszniowski podpisał „Deklarację Społecznej Odpowiedzialności Uczelni”, której celem jest budowanie szerokiej świadomości społecznej na temat roli uczelni w kształtowaniu warunków dla zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego kraju.
• W 2022 roku do grona sygnatariuszy „Deklaracji Społecznej Odpowiedzialności Uczelni” dołączyło kolejnych 77 uczelni z całej Polski – co sprawiło, że łączna liczba sygnatariuszy Deklaracji SOU (od 2017 r.) wynosi 160 uczelni (liczba ta jest nadal aktualna).
• Realizacja Deklaracji ma na celu ciągłe wzmacnianie zdolności organizacyjnych i zarządczych szkół wyższych poprzez doskonalenie efektywności gospodarowania zasobami, rozwój kadry akademickiej oraz budowanie prestiżu uczelni, jako generatora wiedzy i kreatora nowych idei.
• Podpisana „Deklaracja Społecznej Odpowiedzialności Uczelni” stanowi dobrowolne zobowiązanie i zaangażowanie w promowanie idei zrównoważonego rozwoju oraz społecznej odpowiedzialności w programach studiów, badaniach naukowych oraz rozwiązaniach zarządczych i organizacyjnych ANS AS.
• Na początku roku akademickiego 2022/2023 rektor ANS AS prof. dr hab. Robert Wiszniowski powołał na funkcję pełnomocnika ds. społecznej odpowiedzialności uczelni dr hab. Beatę Detynę, prof. uczelni (kadencja 2022-2026).
• Od 21.03.2023 r. Członkinią Grupy roboczej ds. społecznej odpowiedzialności uczelni działającej przy Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej jest dr hab. Beata Detyna, prof. uczelni, prorektor ds. nauki i rozwoju.
• Grupa robocza ds. społecznej odpowiedzialności uczelni (SOU) powołana została Uchwałą nr 2 Zespołu ds. Zrównoważonego Rozwoju i Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw z dnia 26 września 2018 r. w sprawie powołania Grup roboczych Zespołu. Członkowie Grupy roboczej pracują w niej społecznie, m.in. realizując projekty badawcze.
• Aktualnie Grupa robocza ds. SOU funkcjonujące w oparciu o Zarządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 20 sierpnia 2025 r. w sprawie powołania Grupy roboczej do spraw społecznej odpowiedzialności uczelni, Dz. Urz. Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z 2025 r., poz. 27).
• Koordynatorem GR ds. SOU jest dr hab. Piotr Wachowiak, prof. SGH, rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie;
• Aktualności nt. prac Grupy roboczej ds. SOU znajdują się na stronie: https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/grupa-robocza-ds-spolecznej-odpowiedzialnosci-uczelni
• Głównym zadaniem GR ds. SOU jest podejmowanie działań w partnerstwie ze środowiskiem akademickim na rzecz rozwoju społecznej odpowiedzialności polskich uczelni, a także kształtowanie idei edukacji wyższej w Polsce w oparciu o zasady zrównoważonego rozwoju.